Sıcağın Hafızası ve Unutulmuş Bir Barış

Bazen hava, bir ülkenin ruh halini anlatır. Türkiye bugün sadece sıcak değil; kızgın, suskun ve bunalmış. Her taraf yanıyor, nefesimiz ciğerlerimiz kül oluyor. Sokaklar boş, gölgeler uzuyor ama kimse rahatlamıyor. Geceler bile terliyor artık. Bu boğucu hava, bana başka bir bunaltıcı suskunluğu hatırlatıyor: Kürt meselesini.

Žižek bir yerde şöyle der: "Görünmez olanın yeniden görünür hale gelmesi için felaket gerekir." Biz de görünür olanı görünmez kılmak için köyler yakıldı, boşaltıldı, milyonlar kentlere göç etmek zorunda kaldı. Çünkü onu görünmez kılmak için gereken felaket zaten yaşandı: bir umut yıkıldı, sonra hatırlamak bile riskli hale geldi.
Oysa barış bir pazarlık değil, bir anlatıdır. Ve anlatılar bastırıldıkça, toplumda hayaletler gezinmeye başlar. Bugün barışı konuşuyoruz, çünkü o süreci sanki hiç yaşanmamış gibi davranmıyoruz.

Patrick Cockburn, Musul’da IŞİD yükselirken şunu not etmişti: “Sessizlik, en büyük alarmdır.” Türkiye’de de uzun zamandır bu alarm çalıyor. Kürt meselesi, sadece bir kimlik meselesi değil, aynı zamanda bir demokrasi ve yüzleşme sorunudur. Ama biz sıcakları konuşur gibi konuşuyoruz onu: Geçici, doğanın suçuymuş gibi kadermiş gibi.

Ama hayır. Tıpkı James Moore’un Amerikan politikasında sıkça vurguladığı gibi, mesele halkın gerçek hayatıdır. Bugün Diyarbakır'daki, Batman’daki ya da İstanbul'daki İzmir’deki Kürtler hala eşit vatandaşlık hukukundan uzak. Yakınında bile değil.

Borzou Daragahi, Ortadoğu'da savaşın sıradanlaştığı anları gözlemlerken hep şunu sorar: "Ne zaman unuttuk acının sıradan olmaması gerektiğini?"
Türkiye de o eşiği geçti mi? Çocuklar hâlâ Türkçe bilmedikleri için okulda geride kalıyor. Kürt bir politikacının “barış” dediği için tutuklandığı bir ülkede, biz gerçekten bir serinlikten, esenlikten bahsedebilir miyiz? Önceki yazımda belirttiğimin tersine bir emare gördünüz mü yakında?

Bu yaz, sadece sıcak değil, hafızasız bir yaz.
Geçmişte yaşananı unutan bir toplum, çözümü tekrar yaşamak zorunda kalır.

Biz bu tekrarları, kırıcılığı, daha radikalini ve bizi boğazlayan maliyetlleri görmek istemiyoruz.

Žižek yine der ki: "Asıl devrim, bir şeyleri olduğu gibi görmeye cesaret etmektir."
Biz de belki sadece barışı değil, barışsızlığın bizde yarattığı deformasyonu da görmeliyiz.

Bugün devlet ve hükümet edenlerin gördüğünün samimi olduğunu düşünmeye çalışıyor ve taktiksel olmadığını umuyoruz.
Barış bir hava akımı gibidir. Onu göremezsiniz ama eserse herkes hisseder.

Şimdi bu memleketin ihtiyacı olan tam da budur: Görünmeyen ama hissedilen bir serinlik.
Bu serinlik, silahların susması ya da yakılmasından çok yüzleşmenin, adaletin ve eşitliğin konuşulmasından geçer. Bu da gerçek bir vatandaşlık ve kimlik tanımlamasını gerektirir.

Ve evet, bazen bir ülkedeki sıcak hava, sadece hava değildir.
Toplumun üzerine örtülen kalın, görünmez, ağır bir battaniyedir.
Ve biz, önce onu kaldırmalıyız.

Hafızeya Germê û Aştiyeke Jibîrkirî

Carinan hewa gelek tiştan li ser rewşa hişê welatekî diaxive. Tirkiye îro ne tenê germ e; ew hêrs, bêdeng û bêhna wî teng e. Her tişt dişewite, bêhna me dibe xwelî. Kolan vala ne, si dirêj dibe, lê kes rihet nabe. Heta şev jî niha xwêydan dikin. Ev hewaya bêhnfireh bêdengiyeke din a zordar tîne bîra min: pirsgirêka Kurd.

Zižek carekê got: "Ji bo ku ya nedîtî dîsa xuya bibe karesatek lazim e." Gund hatin şewitandin û valakirin, û bi mîlyonan kes neçar man ku koçî bajaran bikin da ku ya xuya nedîtî bikin. Ji ber ku karesata ku ji bo wê nedîtî be jixwe çêbûye: hêviyek tê şikandin, û dûv re jî bîranîn dibe xeternak.

Lêbelê, aştî ne bazarek e; ew çîrokek e. Û her ku çîrok têne tepeserkirin, xeyal dest pê dikin ku civakê bişopînin. Em îro behsa aştiyê dikin ji ber ku em xwe nakin ku ew pêvajo qet çênebûye.

Patrick Cockburn dema ku DAIŞ li Mûsilê rabû destnîşan kir: "Bêdengî alarma herî mezin e." Ev alarm demek dirêj e li Tirkiyeyê lêdide. Pirsgirêka Kurd ne tenê meseleya nasnameyê ye, lê di heman demê de meseleya demokrasiyê û rûbirûbûnê ye jî. Lê em li ser wê wekî hewayek germ diaxivin: demkî, wekî ku sûcê xwezayê be, wekî ku qeder be.

Lê na. Her wekî ku James Moore di siyaseta Amerîkî de gelek caran tekez kir, mesele jiyana rastîn a gel e. Îro, Kurd li Amed, Batman, Stenbol, an Îzmîrê hîn jî ji qanûna hemwelatîbûna wekhev dûr in. Ne jî nêzîkî wê ne.

Dema ku Borzou Daragahi kêliyên ku şer li Rojhilata Navîn bûye tiştekî asayî dibîne, ew her tim dipirse: "Me kengî ji bîr kir ku êş divê tiştekî asayî nebe?"

Gelo Tirkiye ji wê sînorê derbas bûye? Zarok hîn jî di dibistanê de paşde dimînin ji ber ku ew bi Tirkî nizanin. Li welatekî ku siyasetmedarek Kurd ji ber axaftina "aştî" hatiye girtin, gelo em dikarin bi rastî behsa sermayê, başbûnê bikin?

Ma te di van demên dawî de ti nîşanek berevajî tiştên ku min di gotara xwe ya berê de behs kirin dîtiye?

Ev havîn ne tenê germ e; ew havînek bê bîranîn e.

Civakek ku bûyerên berê ji bîr dike neçar e ku çareseriyê ji nû ve bijî.

Em naxwazin vê dubarekirinê, vê êşdar, vê radîkaltir, vê lêçûna bêhnvedanê bibînin.

Žižek dîsa dibêje: "Şoreşa rastîn ew e ku meriv cesaret bike ku tiştan wekî ku ew in bibîne."

Dibe ku em jî ne tenê aştiyê, lê di heman demê de deformasyona ku nebûna aştiyê di me de çêkiriye jî bibînin.

Îro, em hewl didin ku bawer bikin ku tiştê ku dewlet û hikûmet dibînin samîmî ye û hêvî dikin ku ew ne taktîkî ye.

Aştî mîna herikîna hewayê ye. Hûn nikarin wê bibînin, lê heke ew bifire, her kes wê hîs dike.

Ev tam ew e ku ev welat niha hewce dike: sarbûnek nedîtî lê hîskirî.

Ev sarbûn ne ji bêdengkirin an gulebarankirina çekan tê, lê ji axaftina li ser pevçûn, edalet û wekheviyê tê. Ev pênaseyek rastîn a hemwelatîbûn û nasnameyê hewce dike.

Û erê, carinan germahiya li welatekî ne tenê hewa ye.

Ew pêçek stûr, nedîtî û giran e ku li ser civakê hatiye nixumandin.

Û divê em pêşî wê rakin.

Memory of Heat and a Forgotten Peace

This summer isn't just hot; it's a summer without memory.

A society that forgets what happened in the past is forced to relive the solution.

We don't want to see this repetition, this hurtfulness, this more radical version, and the costs that strangle us.

Žižek says again: "The real revolution is to dare to see things as they are."

Perhaps we too should see not only peace, but also the deformation that the lack of peace has created in us.

We try to think that what the state and those in power see today is sincere and hope it's not tactical.

Peace is like a current of air. You can't see it, but if it blows, everyone feels it.

This is exactly what this country needs now: an invisible but felt coolness.

This coolness comes from speaking about confrontation, justice, and equality, rather than silencing or firing the guns. This requires a true definition of citizenship and identity.

And yes, sometimes the warm weather in a country isn't just the weather.  It's a thick, invisible, heavy blanket that has been draped over society. And we must first remove it.