Ana içeriğe atla

İsmail Beşikçi’ye Dair

Türkiye yakın tarihinin en çetin yolculuklarından birini, sessiz ama sarsılmaz bir dirayetle yürüyen bir isim vardır: İsmail Beşikçi. Adını lise zamanlarında duymuş, yaşadıklarından dolayı içimde saygı uyandırmıştı. Onu dayım Tarık Ziya Ekinci'nin cenaze merasiminde gördüm. İkimizin tören yerine erken gelmesinden dolayı şahsen konuşma fırsatı buldum, konuştum. Dünyanın belkide en mütevazı insanıydı. Sakin tavırlı, bir ermiş aurasına sahipti.
O, bir bilim insanıydı, fakat sadece akademik merakla yetinmedi; gördüğünü söyleyen, bildiğini yazan, hakikati saklamayan bir aydındı. Bedeli mi? Onca yıl hapis, onca dava, dışlanmışlık, yalnızlık… Ama bir insanın ömrü, hakikatin yanında dimdik durabilmenin erdemiyle taçlanıyorsa, o ömür ziyan edilmiş değil, bilakis yücelmiş demektir.

Beşikçi, “Kürt meselesi” dediğimiz bu ağır ve karmaşık tarihsel yarayı, bilimin nesnel diliyle tartışmaya açtı. Söylediği şey aslında çok yalındı: Her halkın kendi varlığını tanıma, kimliğini yaşama hakkı vardır. Ama bu yalın gerçek, korkularla örülmüş duvarlara çarpınca bir suçmuş gibi algılandı. O duvarların üzerine sürüldü, fakat kalemi susturulamadı.

Onun yıllarca cezaevlerinde geçirdiği zaman, aslında Türkiye’nin düşünce özgürlüğü sınavıdır. Demir parmaklıklar ardında geçen yıllar, hem kendi hayatından çalınan zaman hem de bize kalan bir utanç mirasıdır. Ama aynı zamanda bu çile, Beşikçi’nin adını tarihe yalnızca bir sosyolog olarak değil, bir vicdan ve cesaret abidesi olarak kazımıştır.

Bugün, beyin kanamasıyla hastane odasında yaşamla mücadele ederken, aslında o hâlâ aynı soruyu bize sorduruyor:
“Hakikat uğruna ne kadar bedel ödemeye hazırız?”

İsmail Beşikçi, bu coğrafyanın en kıymetli vicdan seslerinden biridir. Onu överken yalnızca şahsını değil, aynı zamanda hakikati savunma iradesini de yüceltiyoruz. Çünkü bazı insanlar vardır ki yaşarken de ölürken de aslında hiç kaybolmazlar; fikirleri, cesaretleri ve doğruları arama tutkusu onları hep diri tutar.

Bugün dualarımız onunla. Fakat şunu bilmek gerekir: İsmail Beşikçi’nin adı, artık bir insanın ötesinde, düşüncenin özgürlüğü ile eş anlamlıdır. Ve bu miras, sonsuza dek yaşayacaktır.

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

Misafir

Feriha, dağın yamacındaki dar patikadan ilerlerken rüzgârın uğultusuna gece çökmüştü. Ay, bulutların arkasında kaybolmuş; gökyüzü, insanın kendine bile söylemekten çekineceği sorular gibi kararmıştı. Baykuş derin derin ötüyordu ötelerde. Ona “Oraya çıkarsan, geri dönüşün olmayabilir,” demişlerdi. Ama o geri dönmek için gitmiyordu. Zirveye vardığında, taşların arasında tuhaf bir sessizlik çöktü. Rüzgâr bile susmuştu. Sanki dünya nefesini tutmuştu. Tam o anda, karanlığın içinden bir ses yükseldi: “Neyi bilmek istiyorsun?” Feriha irkildi. Ses, ne erkekti ne kadın, ne insan ne de yabancı. Sanki varlığın bizzat dokusundan süzülüp evrenin tümünü dolaşıp geliyordu.  — İçimdeki karanlık, sen misin? Ses karşılık verdi: “Ben sizin karanlığınızın nefesiyim, gölgesiyiim, ışığıyım. Sor.” Feriha, yutkundu. — Hayatın anlamı nedir? Neden doğuyoruz? Neden ölüyoruz? Ya bu çocukların suçu, bütün bu acının, sevincin karşılığı ne? Sessizlik uzun sürdü… O kadar uzun ki, Feriha artık ses gelm...

Karanlıkla El Sıkışmak

Tam pes etmek üzere olduğum bir gecede, kafamın içinde verdiğim savaşı zor da olsa kazandım. O gecenin sabahına ben çıktım ama içimdeki kimseyi sağ bırakmadım.. Satranç, Stefan Zweig Yazı yazmak, bazen içten gelen bir hıçkırıktır; bazen de dünya ile kurduğumuz bağdan doğan bir aydınlanmanın kelimelere dökülmüş halidir. Son dönemde izlediğim filmler, okuduğum kitaplar ve hayatıma giren insanlar bana şunu bir kez daha gösterdi: İnsanın kendisiyle kurduğu ilişki, dış dünya ile kurduğu tüm ilişkilerden daha çetin ve daha çalkantılıdır. ​Çünkü insan sadece gördüğümüz o vitrinden ibaret değildir. Her birimiz, içimizde sakladığımız, bastırdığımız ve hatta kendimizden bile gizlediğimiz bir karanlığı taşırız. Bu yüzden gerçek bir dönüşüm, yüzeydeki geçici iyileşmelerle değil, ancak içsel bir yıkımla başlar. Tıpkı bir tohumun filizlenmesi için kabuğunu çatlatması gibi; eski benlik parçalanmadan yeni bir benlik doğamaz. ​Modern insanın en büyük yanılgılarından biri, karanlık duyguları...

Babamın İzi

O akşam gökyüzü erkenden karardı. Yağmur önce ince ince döküldü, sonra birden gök yarılmış gibi boşaldı. “Yola çıkmazsak sabaha kadar buralarda kalırız,” dedi babam. Lice’den Akro’ya gidecektik. Her zamanki gibi önde o vardı; sessiz, iri adımlarla, rüzgârı yaran bir gölge gibi yürüyordu. Ben de onun bastığı yerlere basmaya çalışıyor, izlerini takip ettikçe kendimi daha güvende hissediyordum. Yağmur çoğaldıkça yol kararırken, her çakan yıldırımdan sonra babamın gölgesi de onunla birlikte yürüyormuş gibi görünürdü. Çamur ayağımı çekmesin diye eski potinlerimden birini giymiştim; yine de her adımda içi suyla doluyordu. Yıldırım çaktığında çarşının taş sokakları bir an aydınlanıyor, ardından yeniden zifiri karanlığa gömülüyordu. O kısa aydınlıkta, yol kenarındaki meşe ve kavakların yağmurla devrilir gibi sallanışını hiç unutmam. Babam o gece neredeyse hiç konuşmadı. Ara ara başını kaldırıp göğe baktığında, yüzünü görürdüm: ıslak bıyıkları ve mavi gözleri karanlığın içinde parlı...